یادداشت تحلیلی؛
مادر، محور تربیت و سنگ‌بناى تمدن نوین اسلامى
تکریم جایگاه مادر، تنها یک توصیه‌ی اخلاقى نیست؛ بلکه یک استراتژى اجتماعى و تمدنى است که بنیان خانواده و آینده‌ی جامعه را می‌سازد. در تقابل با نگاه تحقیرآمیز غرب، اسلام نقش مادر را به عنوان اصیل‌ترین و تأثیرگذارترین نقش زن، ستوده و تمدن آینده را وابسته به بازآفرینى این جایگاه می‌داند.
به گزارش روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان؛ در میانه‌ی تلاطم‌هاى فکرى عصر حاضر که بنیان خانواده را نشانه رفته، بازخوانى جایگاه رفیع «مادر» از منظر اندیشه‌ی اسلامى یک ضرورت راهبردی است. خانواده به عنوان نخستین کارگاه انسان‌سازى، و مادر به عنوان مدیر و معمار این کارگاه، نقشی تعیین‌کننده در انتقال فرهنگ، اخلاق و هویت به نسل آینده دارد. این یادداشت با واکاوى این جایگاه، به بررسى آثار تکریم مادر بر جامعه‌ى کنونى و ترسیم چشمانداز تمدن نوین اسلامى می‌پردازد.
در منظومه‌ى معرفتى اسلام، «مادر» فراتر از یک نقش خانوادگى، به کانون تربیت و مبدأ رحمت در پیکره‌ى جامعه ارتقا می‌یابد. در شرایطى که گفتمان‌هاى وارداتى با محوریت اندیشه‌ى غربى، تلاش می‌کنند هویت زن را از نقش‌هاى طبیعى و سعادتبخشش جدا کنند، بازتعریف و تکریم جایگاه مادرى به یک جهاد فرهنگى و یک ضرورت تمدنى تبدیل شده است.
قرآن کریم و سیره‌ى نبوى به روشنى نشان می‌دهند که والاترین تجلیل از زن، در جایگاه «مادرى» متجلى می‌شود. تاکید سه‌باره‌ى پیامبر اکرم (ص) بر نیکى به مادر و تعبیر «الجنة تحت اقدام الامهات» (بهشت زیر پاى مادران است)، در جامعهاى بیان شد که زن را فاقد هر گونه هویت و حقى می‌دانست. اسلام با این نگاه، انقلابى انسان‌ساز را رقم زد و شخصیت زن را از «مالکیت» پدر و شوهر، به «مقام» مادر و مربى ارتقا داد.
مادر، سنگ‌بناى خانواده و جامعه خانواده، نخستین نهاد انتقال ارزش‌ها، عواطف و فرهنگ است و در این نهاد، مادر به دلیل پیوند عاطفى و زمان بیشترى که با فرزند دارد، اثرگذارترین نقش را ایفا می‌کند. تکریم مادر در این کانون، تنها به احساس امنیت و تعلق خاطر فرزندان نمی‌انجامد، بلکه روحیه‌ى همدلى، احترام و مسئولیت‌پذیرى را در خردترین واحد اجتماعى نهادینه می‌سازد. جامعهاى که مادران در آن عزت داشته باشند، فرزندانی با هویت مستحکم و مسئولیت‌پذیر پرورش خواهد داد.
تقابل دو نگاه: تکریم در برابر تحقیر نگاه اسلام به مادر، در قطب مخالف نگاه ابزارى و فرودست غرب قرار دارد. جریان‌هاى فمینیستى و ماتریالیستى، مادرى را مانعى براى رشد فردى و «بندى به پا» معرفی می‌کنند و در تلاشند تا این نقش مقدس را از چهارچوب خانواده خارج سازند. در مقابل، اسلام مادرى را «اصیل‌ترین نقش» زن و کانون تربیت نسل آینده می‌داند که با پذیرش آن، زن به اوج کمال انسانى و تأثیرگذارى اجتماعى دست می‌یابد. تجربه‌ى موفق بانوان مسلمان ایرانی که در عرصه‌هاى علمى، سیاسى و هنرى درخشیده‌اند، در حالى که هویت مادرانه خود را حفظ کرده‌اند، گواه روشنى بر نادرستى ادعاى تعارض مادرى با پیشرفت فردى است.
تمدن‌سازى از کانون خانواده آغاز می‌شود رهبر معظم انقلاب با ترسیم افق «تمدن نوین اسلامى»، بر نقش محورى خانواده و به ویژه جایگاه مادر در این مسیر تأکید دارند. تمدن‌سازى، بدون انسان‌سازى محقق نمی‌شود و انسان‌سازى نیز بدون نقش‌آفرینى مادران آگاه و معتقد، ناممکن است. بنابراین، تکریم مادر و بازگرداندن این جایگاه به مرکزیت خانواده، یک گام ضرورى و بنیادین در مسیر تحقق آن آرمان بزرگ است.
راهکار: از فرهنگ‌سازى تا قانون‌گذارى حمایتى نهادینه کردن فرهنگ تکریم مادر، نیازمند حرکتى فراگیر و چندوجهى است. اگرچه قانون‌گذارى می‌تواند بسترهاى حقوقى و حمایتى لازم را فراهم کند، اما قلب این تحول در گرو «فرهنگ‌سازى» است.
- نقش محورى پدران: پدر به عنوان مدیر خانواده، نخستین کسى است که باید با رفتار خود، عزت و احترام مادر را به فرزندان بیاموزد. تکریم مادر از سوى پدر، درسى عملى براى نسل آینده است.
- رسانه‌هاى اثرگذار: تصویرپردازى از مادر در سینما و تلویزیون باید از حالت زن منفعل و احترام‌شده صرفاً به جهت سن، به زنى فعال، حکیم و تأثیرگذار در سرنوشت خانواده و جامعه تغییر یابد. روایت «اَلْمَرأةُ سَیِّدَةُ بَیتِها» (زن سرور خانه خویش است) باید در تولیدات فرهنگى متجلى شود.
- آموزش همگانى: نهادهاى آموزشى و تبلیغى باید با برنامه‌ریزى دقیق، ارزش نقش مادرى و مهارت‌هاى تربیتى را در متن آموزش‌هاى خود بگنجانند.
جمع‌بندى تکریم مادر، یک انتخاب نیست، یک «استراتژى بقا و تعالی» برای جامعه اسلامی است. این مسیر، همزمان نیازمند اصلاح نگاه عمومى، تقویت باورهاى دینى و ایجاد حمایت‌هاى اجتماعى و حقوقى است. آینده‌ى درخشان تمدن نوین اسلامى در گروى آن است که مادران، همچون گذشته، نه تنها به عنوان قلب تپنده‌ى خانواده، که به عنوان معماران آگاه و تأثیرگذار نسل آینده شناخته شده و تکریم شوند. جامعهاى که مادرانش عزتمند باشند، فرزندانی با هویت، مسئول و بلندهمت پرورش خواهد داد و این، همان نقطه آغاز حرکت به سوى آن قله رفیع تمدنى است.
پایان یادداشت/
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین امین کریمی‌پور، مدیر روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان
هشتگ‌ها: #جایگاه_مادر #تمدن_نوین_اسلامی #تربیت_نسل #خانواده_پایدار #زن_مسلمان #مادر_معمار_جامعه #فرهنگ_تکریم