• 1405/01/30 - 10:20
امنیت شناختی در عصر آشوب اطلاعاتی

جنگی که با واقعیت آغاز نمی‌شود؛ میدان رقابت برای تصرف ذهن‌ها

در عصر پیچیدگی اطلاعاتی، میدان نبرد از جغرافیا به ذهن و ادراک انسان‌ها منتقل شده است. دشمن با بهره‌گیری از شبکه‌های رباتی، روایت‌های مهندسی‌شده و تولید توهم اکثریت، به دنبال بازآرایی واقعیت و تضعیف سرمایه اجتماعی ملت‌هاست. این یادداشت به تبیین ضرورت «امنیت شناختی» و تقویت قدرت تحلیل عمومی در برابر جنگ روایت‌ها می‌پردازد.

به گزارش روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان سیستان و بلوچستان؛ در معماری نبردهای معاصر، میدان اصلی دیگر صرفاً خاک و مرز نیست؛ ذهن و ادراک انسان‌هاست. بازیگران قدرت در شرایط بحران، هم‌زمان با تحرکات دیپلماتیک و نظامی، می‌کوشند میدان روایت را نیز در اختیار بگیرند و از طریق تولید پیام‌های متناقض، وعده‌های مبهم و تصویرسازی‌های لحظه‌ای، «افق ادراکی» جامعه هدف را تحت تأثیر قرار دهند. در چنین فضایی، روایت‌های مبتنی بر حدس، پیش‌بینی یا حتی سناریوسازی، گاه جای واقعیت را می‌گیرند و شناخت عمومی را از زمین واقعیت به زمین تخیل می‌کشانند؛ زمینی که در آن هدف، نه حل بحران، بلکه مدیریت برداشت‌ها از بحران است.

هم‌زمان با این رقابت روایت‌ها، شکل دیگری از تهدید در لایه‌های پنهان‌تر رسانه‌ای فعال می‌شود: تهدیدی که بر پایه شبکه‌های رباتی، عملیات روانی هماهنگ و ایجاد «مارپیچ سکوت» در جامعه شکل می‌گیرد. در این مدلِ جدید از نبرد، هر موج ساختگی می‌تواند به‌جای افکار عمومی واقعی بنشیند و هر شبکه مجازیِ مهندسی‌شده می‌تواند توهم اکثریت بسازد. نتیجه آنکه قدرت اقناع نه بر قدرت استدلال، بلکه بر شدت بازنشر، سرعت الگوریتم و حجم عملیات استوار می‌شود؛ و این همان نقطه‌ای است که «کودتای رسانه‌ای» از یک تعبیر سیاسی فراتر می‌رود و تبدیل به سازوکار بازآرایی ذهن‌ها می‌شود.

در چنین هندسه‌ای تهدید، «آرایش جنگی» الزاماً ساختار نظامی ندارد و غالباً ساختاری شناختی، فرهنگی و ارتباطی پیدا می‌کند. مقابله با این وضعیت تنها با اتکا به قدرت اطلاعاتی یا امنیتی حاصل نمی‌شود، بلکه بعد از توکل و اتکال به خداوند متعال باید در میدان جامعه توان تحلیل عمومی تقویت، تربیت رسانه‌ای جامعه ارتقاء و ایجاد شبکه‌های مردمی برای بازخوانی دقیق واقعیت صورات گیرد. نبرد امروز، نبرد روایت و تفسیر است؛ جبهه‌ای که در آن هر جامعه‌ای که بتواند فاصله میان واقعیت و تصویر رسانه‌ای را کاهش دهد، از فروپاشی شناختی مصون می‌ماند و سرمایه اجتماعی خود را از دسترس عملیات روانی دور نگاه می‌دارد.

نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین علی خیوررییس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان

هشتگ‌ها:#امنیت_شناختی#جنگ_روایت‌ها#آشوب_اطلاعاتی#کودتای_رسانه‌ای#تولید_واقعیت_مصنوعی#مقاومت_شناختی#سرمایه_اجتماعی#مدیریت_ادراک