به گزارش روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان؛ در عصری که جهان شاهد تلاش نظام‌های سلطه برای ایجاد گسست میان گذشته پرافتخار تمدن اسلامی و حال و آینده‌ی امت است، بازخوانی الگوهای تاریخی مواجهه‌ی عالمانه و مجاهدانه با استکبار، بیش از هر زمان دیگری ضروری می‌نماید. دوران امامت امام جواد(ع) به عنوان یکی از حساسترین مقاطع تاریخ تشیع، نمونه‌ای درخشان از مدیریت بحران، هوشمندی در تقابل و نهادسازی در شرایط اختناق است. در سوی دیگر طیف تاریخ، شهید سردار قاسم سلیمانی، به عنوان نماد مقاومت در عصر حاضر، همان نقش‌های راهبردی را در میدان‌های جدید به اجرا درآورد. این یادداشت با تحلیل موازی این دو شخصیت بزرگ، در پی کشف آن رشته‌ی نامرئی ولی استواری است که مکتب اهل بیت(ع) را در طول تاریخ به قله‌های افتخار و پیروزی متصل کرده است؛ مکتبی که هم در مناظره‌های علمی کاخ مأمون تجلی یافت و هم در صحنه‌های نبرد با تروریسم تکفیری به رهبری آمریکا تجلی یافت . 

الگوی حکومت‌های سلطه در تقابل با حق

بررسی دوران امامت امام جواد(ع) در تقابل با خلافت عباسی به رهبری مأمون، الگویی کلیدی از مواجهه نظام‌های سلطه گر با جریان حق را نمایان می‌سازد. مأمون با تلفیق زیرکی سیاسی، مقدس‌نمایی و استفاده از ابزارهای علمی-فرهنگی، تلاش می‌کرد مشروعیت حکومت خود را افزایش و در مقابل، مشروعیت امامت را تضعیف کند. این الگو در عصر حاضر نیز در رویکرد نظام سلطه جهانی به رهبری آمریکا نسبت به جبهه مقاومت مشاهده می‌شود؛ همان‌گونه که مأمون با برگزاری مجالس مناظره ظاهراً علمی و در باطن برای تخریب شخصیت امام جواد(ع) اقدام می‌کرد، امروز نیز رسانه‌های غربی با شبیه‌سازی همان الگو، در پی تخریب چهره مقاومت و شخصیت‌هایی مانند شهید سلیمانی هستند.

مبارزه علمی؛ سلاح بی‌بدیل در عرصه تقابل

امام جواد(ع) در سنین جوانی با حضور در مناظرات علمی و غلبه بر بزرگ‌ترین عالمان درباری، نشان داد که مبارزه تنها در عرصه نظامی خلاصه نمی‌شود. ایشان با تبیین عمیق مسائل فقهی و کلامی، هم قدرت علمی امامت را به نمایش گذاشت و هم توطئه‌های دشمن را خنثی کرد. این رویکرد، الگویی پایدار برای جبهه حق است که در عصر حاضر نیز با تقویت گفتمان علمی و تولید دانش‌های راهبردی در حوزه‌های دفاعی، سیاسی و فرهنگی تداوم یافته است. همان‌گونه که امام جواد(ع) با تربیت شاگردانی مانند علی بن مهزیار، شبکه علمی شیعه را تقویت کرد، شهید سلیمانی نیز با تربیت فرماندهان جوان در منطقه، شبکه مقاومت را نهادینه ساخت.

شبکه‌سازی؛ از وکالت تا مقاومت

یکی از ابتکارات استراتژیک امام جواد(ع) توسعه و نظام‌مند کردن شبکه وکالت بود که موجب حفظ ارتباط با شیعیان در جغرافیای گسترده و انتقال رهنمودهای امامت شد. این شبکه، زمینه ساز دوران غیبت و الگویی برای سازماندهی جوامع شیعی بود. در عصر حاضر، شهید سلیمانی با ایجاد و تقویت شبکه مقاومت در منطقه، همان نقش تاریخی را ایفا کرد؛ شبکه‌ای که نه تنها موجب حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی شد، بلکه عمق راهبردی ایران را در برابر توطئه‌های دشمن افزایش داد. هر دو شبکه، مبتنی بر اعتماد، اخلاص و سازماندهی هوشمندانه بودند.

ریاکاری سلطه؛ از مأمون تا آمریکای معاصر

مأمون با ظاهر سازی‌های مذهبی و ادعای علاقه به اهل بیت(ع)، در پی پنهان کردن اهداف سیاسی خود بود. امروز نیز آمریکا و متحدانش با شعارهای حقوق بشر و دموکراسی، در پی پوشاندن اهداف استعماری خود در منطقه هستند. همان‌گونه که امام جواد(ع) با هوشیاری، تزویر مأمون را افشا و تأثیر آن را بر جامعه خنثی کرد، شهید سلیمانی نیز با اقدامات عملی در میدان، چهره واقعی تروریسم تکفیری و حامیان غربی آن را برملا ساخت. در هر دو دوره، دشمن تلاش کرده با نقاب مقدس‌نمایی، افکار عمومی را فریب دهد.

سلیمانی؛ ادامه‌دهنده راه ائمه در عصر غیبت

شهید سلیمانی به عنوان فرمانده جبهه مقاومت، در عمل ادامه‌دهنده مسیر ائمه اطهار(ع) در مبارزه با استکبار بود. همان‌گونه که امام جواد(ع) در شرایط سخت تقیه و محدودیت، شبکه مؤثر وکالت را اداره می‌کرد، سلیمانی نیز در شرایط پیچیده منطقه‌ای، شبکه مقاومت را رهبری می‌نمود. رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به کتاب "همرزمان حسین(ع)"، شهید سلیمانی را "هم‌رزم امام حسین(ع)" خوانده‌اند. این تعبیر، اشاره به همان روحیه ایثار، شجاعت و هوشیاری دارد که در کربلا متجلی شد و در عصر حاضر در وجود سلیمانی و یارانش تکرار گردید.

مکتب مقاومت؛ میراث ماندگار امامت

مجموعه اقدامات امام جواد(ع) در عرصه‌های علمی، فرهنگی و سازمانی، مکتبی را پایه‌ریزی کرد که در دوران غیبت نیز تداوم یافت. شهید سلیمانی نماد عملی این تداوم تاریخی بود؛ کسی که با درک صحیح از شرایط زمانه، همان اصول را در قالب جدیدی به اجرا گذاشت. مقاومت در برابر داعش، ادامه همان مبارزه با جریان‌های انحرافی است که در دوران ائمه(ع) با عنوان غلات و جاعلان حدیث ظهور می‌کردند. پیروزی مقاومت بر داعش، بازتولید همان پیروزی‌هایی است که ائمه(ع) در مناظرات علمی و فرهنگی علیه جریان‌های انحرافی کسب می‌کردند.

سخن پایانی: وحدت استراتژی در گذر زمان

تحلیل موازی زندگی امام جواد(ع) و شهید سلیمانی نشان می‌دهد که اصول مبارزه حق علیه باطل، در طول تاریخ ثابت و تنها شیوه‌های اجرایی آن با توجه به شرایط زمانه تغییر می‌کند. چه در قرن سوم هجری با مبارزه علمی در برابر دستگاه تبلیغاتی عباسیان، و چه در قرن پانزدهم با مقاومت نظامی-امنیتی در برابر رسانه‌های جهانی شده غرب، اصل بر حفظ هویت دینی، افزایش توانمندی‌های داخلی و افشای چهره واقعی دشمن است. شهید سلیمانی با الهام از سیره ائمه(ع)، به ویژه امام جواد(ع) که در جوانی مسئولیت هدایت امت را بر عهده گرفت، ثابت کرد مکتب اهل بیت(ع) زنده و توانمند است و می‌تواند در هر زمانه‌ای قهرمانان شایسته خود را پرورش دهد.

#امام_جواد#شهید_سلیمانی#مکتب_مقاومت#شبکه_وکالت#مناظره_علمی #استکبارستیزی #همرزمان_حسین

نویسنده :حجت الاسلام و المسلمین امین کریمی پور مدیر روابط عمومی شورای هماهنگی سیستان و بلوچستان