• 1405/05/10 - 12:24
عاشورا؛ عبرت‌های تاریخی برای امت اسلامی

بررسی تحلیلی، تطبیقی؛ عاشورا از منظر امام شهید انقلاب اسلامی - شماره ۱

امام شهید انقلاب اسلامی با طرح پرسشی بنیادین از انحراف جامعه اسلامی طی پنجاه سال پس از پیامبر(ص)، سه دوره زندگی امام حسین(ع) را ترسیم و بر ضرورت هوشیاری امت امروز در برابر تکرار آن سرنوشت هشدار دادند. وصایت و امامت، رمز تداوم تربیت الهی است.

– حیرت‌انگیزترین پرسش تاریخ؛ چرا جامعه اسلامی پنجاه سال پس از پیامبر(ص) به این انحطاط رسید؟

امام شهید (قدس‌الله نفسه الزکیه) در خطبه‌های نماز جمعه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۷، با طرح پرسشی بنیادین، عبرت‌های عاشورا را چنین ترسیم فرمودند: «چطور شد جامعه اسلامی به محوریت پیامبر عظیم‌الشأن، آن عشق مردم به او، آن ایمان عمیق مردم به او، آن جامعه سرتاپا حماسه و شور دینی، همان مردم، حتی بعضی همان کسانی که دوره‌های نزدیک به پیامبر را دیده بودند، بعد از پنجاه سال کارشان به آن جا رسید که جمع شدند، فرزند همین پیامبر را با فجیع‌ترین وضعی کشتند!؟ انحراف، عقب‌گرد، برگشتن به پشت سر، از این بیشتر چه می‌شود!؟»

این پرسش، محوری‌ترین پرسش تاریخی برای هر جامعه اسلامی است. اگر جامعه‌ای که در زمان پیامبر(ص) چنین شکوهی داشت، در عرض پنجاه سال به جایی رسید که جگرگوشه پیامبر را با فجیع‌ترین وضع به شهادت رساند، پس هر جامعه اسلامی دیگری نیز در معرض همین خطر است. امام شهید با استناد به خطبه زینب کبری(س) در بازار کوفه، این «برگشت به قهقرا» را یادآوری می‌کنند؛ جایی که آن بانوی بزرگوار فرمود: «انما مثلکم کمثل التی نقضت غزلها من بعد قوة انکاثاً؛ شما مثل زنی هستید که نخ‌های ریسیده را دوباره به پنبه تبدیل می‌کند.»

– سه دوره زندگی امام حسین(ع)؛ از محبوبیت تا غربت

امام شهید (قدس‌الله نفسه الزکیه) برای درک عظمت فاجعه کربلا، سه دوره از زندگی حضرت اباعبدالله(ع) را ترسیم می‌فرمایند: «دوره اول، دوران حیات پیامبر اکرم است که امام حسین، کودک نور دیده و سوگلی پیامبر است. دوره دوم، دوران جوانی آن حضرت، یعنی دوران بیست‌وپنج‌ساله تا حکومت امیرالمؤمنین است که حسین(ع)، جوانی بالنده، عالم، شجاع و محبوب همه است. دوره سوم، دوره بعد از شهادت امیرالمؤمنین تا حادثه کربلاست که امام حسین(ع) به عنوان امام معنوی همه مسلمانان، مفتى بزرگ و مورد احترام همه، در مدینه زندگى می‌کند.»

با این حال، «همین حادثه باورنکردنى، همین حادثه عجیب و حیرت‌انگیز، اتّفاق افتاد. چه کسانى کردند؟ همانهایى که به خدمتش می‌آمدند و سلام و عرض اخلاص هم می‌کردند.» این یعنی جامعه اسلامی در طول پنجاه سال، از معنویت و حقیقت اسلام تهی شده است؛ ظاهرش اسلامی است اما باطنش پوک.

 – چهار خط اصلی پیامبر(ص) و انحراف تدریجی جامعه

امام شهید (قدس‌الله نفسه الزکیه) چهار خط اصلی را که پیامبر اکرم(ص) برای جامعه اسلامی ترسیم فرمودند، چنین برمی‌شمارند: «اوّل، معرفت شفّاف و بی‌ابهام؛ دوّم، عدالت مطلق و بی‌اغماض؛ سوّم، عبودیّت کامل و بیشریک در مقابل پروردگار؛ چهارم، عشق و عاطفه جوشان.» سپس هشدار می‌دهند که جامعه جاهلی در همه چیز عکس این چهار مورد بود و تغییر این جامعه در ده سال، کاری تدریجی و دشوار است.

در این میان، نقش «وصایت» و «امامت» برای تداوم این تربیت الهی، حیاتی است. امام شهید می‌فرمایند: «مسأله وصایت که شیعه به آن معتقد است، در این‌جا شکل می‌گیرد. وصایت، جانشینی و نصب الهی، سرمنشأش این‌جاست؛ برای تداوم آن تربیت است.»

 – عبرت عاشورا برای امروز؛ هشدار به هر جامعه اسلامی

امام شهید (قدس‌الله نفسه الزکیه) در پایان این بخش، با نگاهی به زمانه خود، هشدار می‌دهند: «ما مردم این زمان، بحمدالله به فضل پروردگار، این توفیق را پیدا کرده‌ایم که آن راه را مجدداً برویم و اسم اسلام را در دنیا زنده کنیم و پرچم اسلام و قرآن را برافراشته نماییم. اما اگر دقت نکنیم، اگر مواظب نباشیم، اگر خودمان را آن‌چنان که باید و شاید، در این راه نگه نداریم، ممکن است آن سرنوشت پیش بیاید. عبرت عاشورا، این‌جاست.»

این هشدار، برای همه ما، به‌ویژه خواص و نخبگان جامعه، یک تکلیف سنگین و یک چراغ همیشه‌روشن است.نویسنده : حجت الاسلام والمسلمین امین کریمی پور،مدیر روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان

هشتگ‌ها: #عبرت_های_عاشورا #انحراف_جامعه_اسلامی#سه_دوره_زندگی_امام_حسین#چهار_خط_اصلی_پیامبر#وصایت_و_امامت#امام_شهید_انقلاب_اسلامی