به گزارش روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان؛  در دنیای پیچیده کنونی، مواجهه با تمدن غرب به یکی از حساسترین چالش‌های فکری جوامع اسلامی تبدیل شده است. در این میان، برخی دچار خودباختگی و تقلید کورکورانه شده‌اند و برخی دیگر با پناه بردن به لاک تحجر، هرگونه تعامل را رد می‌کنند. اما راه سومی نیز وجود دارد: رویکردی عالمانه، گزینشی و مبتنی بر هویت که هم از دستاوردهای بشری بهره می‌برد و هم از لغزش در ورطه وابستگی فکری می‌پرهیزد. این یادداشت بر آن است تا با واکاوی بیانات حکیمانه رهبر معظم انقلاب، ابعاد این مسیر میانه و متعادل را تبیین نماید.

در فضای کنونی گفتمان‌های فکری، دو نگاه افراطی و متضاد نسبت به تمدن غرب، اغلب فضای تحلیل را به انحراف می‌کشاند: از یک سو، نگرش تحجرآمیز و انزواگرا که با پوشش «حفظ هویت»، همه دستاوردهای علمی و فنی غرب را یک‌سره نادیده می‌گیرد، و از سوی دیگر، شیفتگی بیمارگونه و غرب‌زده که فرهنگ و ارزش‌های بیگانه را بی‌کم و کاست الگوی مطلق می‌داند.

رهبر معظم انقلاب اسلامی با درک عمیق این چالش، خط سیر متعادل و حکیمانه‌ای را ترسیم می‌کنند: «دو گرایش متضاد در مورد غرب هست که هر دو غلط است... گرایش تعصّب‌آمیز و تحجّرآمیز از سویی، گرایش غرب‌زده از سویی، [هر دو] غلط است؛ نسبت به غرب... اعتماد نمیشود کرد؛ ارتباط باید داشت، ولی تکیه‌ی به آنها نباید کرد؛ از علم آنها و از مثبتات آنها باید استفاده کرد [ولی] مطلقاً به آنها اطمینان نباید کرد.» این فرمایش، چراغ راهی برای عبور از دوگانه‌سازی‌های مخرب است.

ما نباید پیشرفت‌های چشمگیر غرب در علم، فناوری و حتی برخی ویژگی‌های اخلاقی مانند نظم و خطرپذیری را انکار کنیم. همان‌گونه که معظم‌له اشاره می‌فرمایند: «یاد گرفتن علم از غربی‌ها، ننگ نیست؛ اما ننگمان میکند که همیشه شاگرد بمانیم.» هدف، شاگردی برای همیشه نیست، بلکه یادگیری برای خوداتکایی و شکوفایی استعدادهای درونی است.

اما این بهره‌گیری، باید گزینشی، آگاهانه و مبتنی بر تفکر نقادانه باشد. به‌ویژه در حوزه علوم انسانی، که مبانی آن اغلب بر فلسفه‌های مادی و نگاه سکولار استوار است، تقلید کورکورانه به معنای تزریق شکاکیت و بی‌اعتقادی به مبانی دینی به بدنه جامعه است. علم غربی، هنگامی که از فرهنگ اخلاقی و الهی جدا شود، می‌تواند در خدمت جنگ‌افروزی، سلطه و بی‌عدالتی قرار گیرد، همان‌گونه که در مورد سلاح‌های هسته‌ای شاهد آنیم.

پس راهبرد صحیح چیست؟ راهبرد، "برخورد حکیمانه" است. ما باید همچون طبیبی دلسوز و آگاه، فرهنگ و تمدن بیگانه را بکاویم، عناصر مفید و سازگار با هویت اسلامی-ایرانی خود را جذب کنیم و اجزای مضر و ویرانگر را طرد نماییم. این نه انزواست و نه خودباختگی، بلکه تعاملی هوشمندانه و عزتمندانه است.

نکته پایانی و حیاتی آن است که در این تعامل، هرگز نباید چشم به کمک یا همراهی صادقانه غرب داشت. تجربه تاریخی به ما آموخته که انتظار از غرب، یا توهمی خطرناک است یا زمینه‌ساز خیانت. همان‌گونه که رهبری فرمودند: «منتظر آنها نباید باشیم... انتظار توطئه، انتظار خیانت، انتظار خنجر‌ازپشت‌زدن میتوان داشت، [امّا] انتظار کمک، صداقت و همراهی نمیشود داشت.» اقتدار ملی ما در گرو اراده مستقل و اتکا به ظرفیت‌های داخلی است.

بنابراین، رویکرد جمهوری اسلامی در قبال غرب، رویکردی انتقادی، فعال و گزینش‌گر است. رویکردی که با طرد همزمان تحجر و غرب‌زدگی، از تجربیات مثبت جهانی بهره می‌گیرد، بدون آنکه ذره‌ای از مبانی ارزشی و هویتی خود عدول کند. این همان مسیر عقلانی و عزتمندی است که می‌تواند ما را در مسیر پیشرفت و تمدن‌سازی نوین اسلامی رهنمون شود.

نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین امین کریمی‌پور

 مدیر روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان

#غرب_شناسی_متوازن#تحجر_یا_غرب_زدگی#تعامل_هوشمندانه#تمدن_اسلامی#علم_نافع#استقلال_فکری#رهبری_انقلاب#هویت_اسلامی_ایرانی