به گزارش روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان؛در تاریخ پرپیچ‌وخم امت اسلامی، حوادثی رخ داده که همچون آینه‌ای شفاف، سره را از ناسره و مؤمنان استوار را از لغزندگان جدا کرده است. از روزهای پس از رحلت پیامبر اعظم(ص) تا نهضت مشروطه و فتنه‌ی بزرگ سال ۱۳۸۸، همواره این پرسش مطرح بوده که چرا برخی در گردباد فتنه‌ها از مسیر حق منحرف می‌شوند و برخی همچون کوه، ایستادگی می‌کنند؟ پاسخ را باید در لایه‌های عمیق‌تری جستجو کرد: در میزان شناخت از مبانی دین، در پیشینه‌ی عمل و تقوا، و در نبرد همیشگی «خدابینی» با «خودبینی». این یادداشت با واکاوی این سه محور اساسی، در پی ترسیم نقشه‌ی راهی است که جوامع اسلامی را در گذر از بحران‌های هویتی و سیاسی مصون می‌دارد و راز ماندگاری ملت‌های آگاه و بیدار را آشکار می‌سازد.

امروز که پس از گذر از پیچ‌های تاریخیِ سهمگین، به عقب برمی‌گردیم و گذار امت اسلامی از گردنه‌هایی چون پس از رحلت پیامبر(ص)، نهضت مشروطه و فتنه‌ی ۸۸ را مرور می‌کنیم، یک پرسش اساسی مطرح می‌شود: چرا در شرایط یکسان، گروهی راه انحراف را می‌پیمایند و گروهی همچون کوه، استوار و بر اصول می‌مانند؟ پاسخ این پرسش را نمی‌توان در یک عامل خلاصه کرد، بلکه باید آن را در ترکیبی از سه عنصر بنیادین جستجو کرد: شناخت خطوط اصلی دین، پاکی پیشینه و عمل، و دوری از خودبینی.

شناخت؛ اولین سنگر در برابر فتنه نخستین عامل تعیین‌کننده، شناخت درست و عمیق خطوط اصلی دین است. پیامبر(ص) و ائمه(ع) تمام همت خود را به کار بستند تا این خطوط را با گفتار و رفتارشان به امت بیاموزند. اما تاریخ نشان می‌دهد هرگاه این شناخت، سطحی شد یا تحت تأثیر شعارهای فریبنده قرار گرفت، لغزش آغاز شده است. در صدر اسلام، با وجود تصریحات مکرر رسول الله(ص) درباره جانشینی، باز هم برخی نخبگان و مردم، مسیر قبیله را بر مسیر اسلام ترجیح دادند و «حکومت قبیله» جای «حکومت اسلام» را گرفت. در مشروطه نیز، پذیرش کورکورانه‌ی اندیشه‌های وارداتی غربی تحت عنوان آزادی، بدون تطبیق آن با چهارچوب اسلام ناب، بسیاری از پیشوایان فکری را به انحراف کشاند. امام خمینی(ره) با درک همین خطر، طی ده سال رهبری، بی‌وقفه به تبیین اصول پرداختند و خط کلی را اینگونه ترسیم کردند: «اگر دیدید دشمن از کسی تعریف کرد، به او شک کنید.» این بصیرت بود که در فتنه‌ی ۸۸، ملت را از لغزش نجات داد.

تقوا؛ سپر نامرئی در روزهای سخت دومین عامل، پاکی پیشینه و مراقبت عملی از تقوا در لحظات عادی زندگی است. قرآن کریم به صراحت بیان می‌کند که برخی لغزش‌ها در روزهای بحران، نتیجه‌ی گناهان گذشته است. هنگامی که در زندگی روزمره، نسبت به واجبات کوتاهی شود و گناه، درون را تیره کند، در روز مواجهه با فتنه، آن سپر معنوی و نصرت الهی که مانع سقوط می‌شود، حاضر نخواهد بود. تقواست که ملت را «آسیب‌ناپذیر» می‌کند. رعایت آن در حرف و عمل، چه در عرصه شخصی و چه در مسؤولیت‌های اجتماعی، مصونیتی ایجاد می‌کند که توطئه‌های دشمن را علیه نظام، خنثی می‌سازد. نمونه‌ی عینی آن، حضور آگاهانه و گسترده‌ی مردم در صحنه‌هایی مانند ۹ دی بود که تمام محاسبات دشمن را بر هم زد.

خدابینی؛ پادزهر خودبینی ویرانگر سومین عامل که بیشتر گریبان‌گیر نخبگان و روشنفکران می‌شود، مشکلات شخصیتی و غلبه‌ی خودبینی بر خدابینی است. هنگامی که فردی آنقدر به هوش، گذشته و تحلیل خود مغرور شود که حاضر نباشد هیچ صدای دیگری را بشنود، در معرض شدیدترین لغزش‌ها قرار دارد. فرهنگ غربی «اعتماد به نفس» افراطی و اتکای صرف به خرد فردی را ترویج می‌کند، در حالی که فرهنگ اسلامی بر «توکل» و «خدابینی» استوار است. این خودبینی بود که در تاریخ باعث شد تا برخی، «طرح قبیله» را بر «نصّ اسلام» ترجیح دهند و یا در دوران مشروطه، «آزادی» وارداتی را بر «عدالت» اسلامی مقدم بشمارند. در فتنه‌ی ۸۸ نیز، ریشه‌ی انحراف برخی، در همین باور غلط نهفته بود.

نتیجه‌گیری: درس‌هایی برای همیشه تجربه‌ی این سه برهه‌ی تاریخی به ما می‌آموزد: ۱. تکرار و تعمیق خطوط اصلی دین توسط رهبران دینی و نخبگان متعهد، هیچ‌گاه نباید متوقف شود. مردم به بصیرت مستمر نیاز دارند. ۲. مراقبت جمعی و فردی از تقوا، نه یک شعار که یک ضرورت استراتژیک برای حفظ انقلاب است. جامعه‌ای که گناه در آن عادی‌سازی شود، در روز بحران مقاومت نخواهد داشت. ۳. مبارزه با خودبینی و ترویج روحیه‌ی انقلابیِ خدمت و توکل، باید در اولویت تربیت نخبگان قرار گیرد. آنان که برای نام و نمود خود می‌جنگند، در اولین پیچ تاریخ، قربانی می‌شوند.

ملت ایران با پشت سر گذاشتن این آزمون‌های سخت، امروز به «بلوغ سیاسی-اجتماعی» بی‌نظیری دست یافته است. آنان آموخته‌اند که در میدان فتنه، «کنار کشیدن و سکوت، خودش کمک به فتنه است» و همگان باید روشنگری کنند. این ملت، با شناخت خطوط اصلی، پشتوانه‌ی تقوا و تکیه بر خدا، ثابت کرده است که «هر توطئه‌ای را خنثی خواهد کرد»، به شرط آنکه این سه اصل را همچون چراغی فرا راه خود، همیشه روشن نگه دارد.نویسنده :حجت الاسلام والمسلمین علی خیور رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان 

 #فتنه_۸۸#خطوط_اصلی_دین #تقوا #خدابینی#بصیرت #ملت_انقلابی#درس_های_تاریخ